Dag 5 - De "stille golf"

Zaterdag - Shabbat

Morgen begin ik met vrijwilligerswerk. Beetje uitslapen vandaag, lekker lezen en de TV even aan. En wàt zie ik? Het volgende overzicht van de smartTV met het aanbod van zenders:

Eigenlijk niks bijzonders, links de zenders met het programma wat op dit moment te zien is. Kanalen 1 tot en met 4 zijn net als wat bij ons FilmNet is. Kanaal 5 t/m 8 zijn de nieuwszenders Kan11, 12 en Reshet 13. Op kanaal 8 de nieuwszender van religieuze snit, zeg maar de Evangelische Omroep van Israel. Die laat alleen een plaatje zien waarop staat "Shabbat Shalom" (een "vredige shabbat" wens) met twee shabbat kandelaars en de Israelische vlag. Links in het overzicht staat bij kanaal 14 "The quiet wave", de stille golf.

Wat is die stille golf?

Om dat behoorlijk uit te leggen moet ik eerst even terug naar deze maand, exact 33 jaar geleden. Januari 1991. Op de 17e van die maand brak de eerste Golfoorlog uit. Op de 18e vielen de eerste Scud raketten gelanceerd door Irak, op Haifa waar ik toen nog woonde. In het begin dacht men nog aan gifgasaanvallen waar Saddam Hussein mee gedreigd had. Zo zag dat er in de schuilkelders uit bij ons.

De eerste weken waren onwerkelijk, het luchtalarm ontregelde alles, inclusief de slaap 's nachts en soms sliep ik (en met mij veel anderen) door oververmoeidheid dwars door zo'n luchtalarm heen, met alle risico's van dien. 

Men begon van lieverlee die luchtalarmen ook via radio en TV uit te zenden maar er waren twee problemen:

1. normale mensen slapen niet met de TV of radio aan en op vol volume
2. op zaterdag mogen religieuze joden geen TV of radio gebruiken.  

Wetenschappers stelden vast dat 30% van de bevolking leed aan slaapstoornissen veroorzaakt door de dagelijkse raketdreiging.

 

Professor Peretz Lavie, voormalig hoofd van het Laboratorium voor slaaponderzoek van het Technion ontwikkelde toen samen met het leger en de IBA (zeg maar de NPO van Israel) "de Stille Golf", een zender op de radio en TV die niets anders dan stilte uitzond en die je dus in je slaapkamer op vol volume aan kon zetten om vervolgens met een gerust hart in slaap te vallen. De ontstaansgeschiedenis van dit project kan je op deze website vinden, kon helaas geen Nederlandstalige versie vinden dus moet het maar met Engels. Het is het verhaal van de beroemde en geliefde radiozender die bijna niets uitzond!

Zodra de luchtverdediging een lancering detecteerde werd de stille golf doorbroken met de woorden "Nahash Tsefah, Nahash Tsefah" (wat ratelslang betekent), gevolgd door het geluid van de hoge en lage tonen van de sirenes van het luchtalarm. Seconden later sloegen ook de echte sirenes in de buurt of de straat aan. Geloof me: wakker was ik meteen! 

Na 6 weken Golfoorlog en raketten op mijn kop werd ik al wakker van het verbreken van de stilte op de zender en het zachte geknetter van de draaggolf in de ether, nog vóór de woorden "Nahash Tsefah". Nog heel veel jaren daarna had ik wat vreemde gedachten als een radio ruis uitzond tussen stations of bij het zoeken naar een zender.

En na die Golfoorlog?

De stille golf is altijd in gebruik gebleven als een middel om mensen sneller de schuilkelders in te krijgen. Helaas is dit al vele malen het geval geweest. Ondermeer in de tweede Libanon oorlog en verschillende andere oorlogen en operaties sinds die tijd. De laatste keer dat ik het zèlf meemaakte was tijdens de raketaanvallen vanuit Libanon in 2006 toen ik ook bij mijn dochter was, hier in Haifa. Zie daarvoor mijn oude blog wat tot mijn verbazing nog steeds online staat!

Tegenwoordig zijn er toch smartphones?

Jazeker! En ook hele slimme apps die alleen aanslaan als de raketten jouw kant op komen, en apps die zoemen of trillen als er luchtalarm is. Maarrrrr, óók smartphones mogen religieuze mensen op de Zaterdagse shabbat niet gebruiken en dus is de Stille Golf weer terug van (nooit) weggeweest. Old tech, new solutions zou je zeggen. Je zet de TV op deze zender, volume op 50 en gaat rustig slapen. Geniaal toch?

Wat leren wij hiervan?

Oh, niks eigenlijk, dat zou weer een beetje schoolmeesterachtig klinken😉 Ik vond het meer een curiositeit om zomaar, door een modern smartTV menu, dertig plus jaar teruggeworpen te worden in de tijd. Misschien leren we dat er niks nieuws is onder de zon - maar dat zou cynisch zijn en ook niet helemaal waar, denk ik. Ik moest er even door glimlachen (wel een zuur lachje als een boer die kiespijn heeft). Drie en dertig jaar geleden...een terugblik op een rustige zaterdagochtend.

Wordt vervolgd...